Edyta Piątek - ZnanyLekarz.pl

Kryzys wieku dojrzewania – kiedy potrzebna jest pomoc?

Kryzys wieku dojrzewania – kiedy potrzebna jest pomoc?

Kryzys młodzieńczy to czas mniejszego lub większego załamania linii rozwojowej młodego człowieka. Pojawiają się wtedy zaburzenia poczucia tożsamości, niejasny system wartości, czasowe załamanie dotychczas stosowanych mechanizmów obronnych, które utrzymywały i podtrzymywały zorganizowany i dobrze funkcjonujący obraz siebie i otoczenia. Należy jednak podkreślić, że jest on normą rozwojową i niewchodzenie przez młodą osobę w etap kryzysu powinien budzić niepokój.

Młodzi ludzie przeżywają kryzys na kilka sposobów: Mogą podjąć trud borykania się z kryzysem i starać się wyjść z niego, wyposażając siebie w nowe umiejętności, możliwości, itd. Mogą też wejść w kryzys i borykać się z tym co im przynosi, jednak nie być w stanie z niego wyjść.

To może prowadzić do którejś z postaci załamania psychicznego:

  • Obraz siebie, świata i fantazje młodej osoby mieszają się z rzeczywistością i dochodzi do stanów pre-psychotycznych i psychotycznych np. urojeń czy halucynacji i towarzyszącym im lękowi. W tym stanie młody człowiek nie jest w stanie przyjąć racjonalnych argumentów.
  • Obraz siebie, świata i fantazje są różnicowane z rzeczywistością jednak młody człowiek nie wprowadza nowych metod funkcjonowania, posługując się starymi schematami. Prowadzi to do rozwijania się stanów neurotycznych takich jak: chwiejność emocjonalna, pobudliwość, podatność na lęk, częste przeżywanie poczucia winy, niska samoocena, mała odporność na stres, silna nieśmiałość i skrępowanie w kontaktach z otoczeniem zwłaszcza w sytuacji ekspozycji społecznej.
  • Młody człowiek różnicuje świat zewnętrzny od wewnętrznego, lecz zanik empatii lub surowe superego (surowe sumienie, które na przykład może powodować, że młody człowiek w obliczu surowych zasad i wartości kieruje agresję na siebie), doprowadzają do rozwinięcia stanów psychotycznych.

Kiedy jednak kryzys może przerodzić się w patologię?
Możemy przyjąć, że mamy do czynienia z sytuacjami, które powinny budzić niepokój rodziców, opiekunów i skłonić do wizyty u specjalisty, jeśli:

  • w ciągu trzech lat pojawiły się min. trzy kryzysy, które zdezorganizowały funkcjonowanie młodej osoby pojedynczy kryzys trwa dłużej niż trzy, cztery miesiące
  • młoda osoba funkcjonuje jakby przeżywała żałobę, nie ma wizji przyszłości, nie ma żadnych celów
  • w życiu młodego człowieka brakuje przyjaźni, wartości grupowych, bliskich relacji czy identyfikacji religijnej
  • orientacja psychoseksualna jest niejasna
  • występują reakcje hipermaniakalne: podejmowanie niepotrzebnego ryzyka; bywa że przypływ energii pozwala na na nieustającą pracę bez poczucia zmęczenia i bez potrzeby snu, myśli biegną bardzo szybko, mowa jest przyspieszona, tematy rozmowy ulegają nieuzasadnionej szybkiej zmianie, uwidaczniają się wzmożone reakcje, zwiększona energia, aktywność i rozmowność, łatwość w nawiązywaniu kontaktów towarzyskich, często pojawiające się drażliwość i zaburzenia koncentracji, podwyższenie nastroju z towarzyszącym poczuciem nieograniczonych możliwości, optymizmu i wiary w siebie, połączonych ze skłonnością do przeceniania własnych zdolności
    występuje wycofanie czy też reakcje unikowe
  • pojawiają się działania antyspołeczne i przestępcze

W powyższych sytuacjach wskazany jest kontakt ze specjalistą. To on powinien określić poziom zagrożenia i zasugerować działania, dopasowując je do intensywności, głębokości i czasu trwania powyższych objawów.

Bibliografia:
Namysłowska I. “Psychiatria Dzieci i Młodzieży” Wydawnictwo Lekarskie PZWL (2007) Warszawa
Wilk M. “Diagnoza w socjoterapii. Ujęcie psychodynamiczne” Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne (2014) Sopot

Korzystając ze strony www.edytapiatek.pl zgadzasz się na wykorzystywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce cookies więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close